◾མཱ་རྡུ་རོ་ལ་ཁྲིམས་བཤེར།◾ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་རྒྱལ་ནང་།
◾རྒྱལ་སྤྱི། ◾ཁྲིམས་ཀྱི་གནད་དོན།
ཚེས་ 3 ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་ཨ་རིའི་དམག་དཔུང་། གློ་བུར་མཁའ་ཐོག་ནས་བབས་ཤིང་། ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་སྲིད་འཛིན་མཱ་རྡུ་རོ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་གཉིས་བཟུང་ཞིང་། ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཁྲིད་ནས་སླེབས་ཟིན་པ་ལྟར། སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་དམག་མི་གྲངས་ 200 མ་ཟིན་ཙམ་ཞིག་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་རྒྱལ་སའི་ནང་འཛུལ་ཟིན་པ། ཨ་རིའི་དམག་འཁྲུག་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ། ཕེ་ཀྲི་ཧག་སེ་ཐི་ཡིས་བཤད། འདི་ནི་སྐབས་དེར་ཨ་རིའི་དམག་མི་ཅི་ཙམ་ཐང་ལ་བབས་ཟིན་པའི་གྲངས་ཀ་ཕྱི་ལ་ཐོན་པ་ཐོག་མ་དེ་གྱུར། ད་དུང་ཕེ་ཀྲི་ཧག་སེ་ཐི་ཡིས། རཱ་ཤི་ཡའི་གནམ་སྲུང་མ་ལག་གིས་ལས་ཀ་ཡག་བྱེད་མ་སོང་། བྱས་སོང་ངམ་ཞེས་བཤད།
ཨ་རིའི་གཟའ་ཟླ་བའི་ནེའུ་ཡོག་གི་ཆུ་ཚོད་ 12:00 སྟེང་། མཱ་རྡུ་རོ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་ཧྥི་ལོ་རེ་སི་གཉིས། ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མན་ཧ་ཀྲན་དུ་ཡོད་པའི་དབུས་གཞུང་ཁྲིམས་ཁང་ལ་འཁྲིད་ནས་སླེབས། ཁྲིམས་བཤེར་འདིའི་མགོ་ལ་ལྟ་མཁན་ནི་ད་ལྟ་ལོ་ན་ 92 ཡིན་པའི་ཁྲིམས་དཔོན། ཨལ་ཝེན་ ཧེ་ལེ་སི་ཀྲེན་ཞེས་པ་ཡིན་པ་དང་། མཱ་རྡུ་རོ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལ་བཙུགས་པའི་ནག་ཉེས་བགྲངས་བའི་ཡིག་ཆ་དེ། ཤོག་གྲངས་ 25 ཡོད་པ་དང་དེའི་ནང་དུ་མཱ་རྡུ་རོའི་བུ་དང་། གཞན་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་ཆབ་སྲིད་མི་སྣ་གལ་ཆེན་འགའི་ནག་ཉེས་ཀྱང་ཚུད།
ཉེས་པ་བཀལ་ཟིན་པའི་སྐྱེས་པོ་གང་ཞིག་གིས། གུན་གསབ་སྤྲད་ཚེ་ཆ་རྐྱེན་དམིགས་བསལ་འོག ཕྱིར་གཏོང་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཁྲིམས་ཐོག་ཏུ་ཡོད་ཀྱང་། མཱ་རྡུ་རོ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལ་ཆ་རྐྱེན་འདི་སྤྲོད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚོས་མི་འདོད། ནག་ཉེས་ཡིག་ཆ་འདིའི་སྙིང་པོ་དག་ནི་མཱ་རྡུ་རོ་ཡིས། ཉལ་ཐ་ཚོང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་ལ་མཉམ་འབྲེལ་དང་། ནག་ཚོགས་ལ་དམིགས་བསལ་ཐོབ་དབང་སྤྲད་པ། མེ་མདའ་སོགས་གོ་ལག་དང་འབྲེལ་བ་སོགས་ཚུད། འདས་པའི་ལོ་མང་པོའི་རིང་ཁོ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ། བུ་སོགས་ཀྱིས་ཉལ་ཐ་ཕྱིར་འདྲེན་དང་ཚོང་སྒྱུར་གྱིས། རང་ཉིད་ཕྱུག་པོ་བཟོས་འདུག་ཅེས་པ་དེ་རེད་ལ། དེ་དང་ལྷན་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ནང་ལ་ཉལ་ཐ་བཏང་བ་དང་། ཉལ་ཐ་གཏོང་སའི་ལམ་ཀ་གཏོད་པ་སོགས། ནག་ཉེས་ཆེན་པོ་གྲངས་ 4 བགྲངས།
ཁྲིམས་དཔོན་གྱིས་ངག་ཐོག་ནས་ཁོའི་ནག་ཉེས་དག་བགྲངས་ནས། ཁོ་དང་བཟའ་ཟླས་ནག་ཉེས་དེ་དག་བསགས་ཡོད་མེད་སྐད་ཆ་དྲིས་པར། ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་མེད་ཅེས་ནག་ཉེས་ཁས་མ་བླངས། དེའི་དོན་ནི་ཁྲིམས་བཤེར་མུ་མཐུད་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། ད་དུང་མཱ་རྡུ་རོ་ཡིས་ཁྲིམས་ཁང་དུ། ང་ནི་ཉེས་མེད་ཅིག་ཡིན། ང་ལ་ནག་ཉེས་གང་ཡང་མེད། ང་ནི་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་ཡིན། {ང་ངའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཡིན་}ཞེས་བཤད། ཁྲིམས་བཤེར་གྱི་མཐའ་མར་སླེབས་དུས། མཱ་རྡུ་རོ་ཡིས་སྐད་ཤུགས་ཆེན་པོས། ང་ནི་བཟུང་ཟིན་པའི་སྲིད་འཛིན་ཞིག་དང་། དམག་འཁྲུག་གི་བཙོན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བསྒྲགས་ཟིན་པ་གསལ། ཨ་རིའི་གསར་ཁང་དག་ལྟར་ན་ཁོ་ལ་ཁྲིམས་བཤེར་ཐེངས་གཉིས་པ་དེ། ཕྱི་ཟླ་ 3 ཚེས་ 17 ཉིན་བྱ་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་ཟིན་པ་བཤད།
🔘 ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་རྒྱལ་ནང་།
ཨ་རིས་མཱ་རྡུ་རོ་བཟུང་མ་ཐག་བར་བརྒལ་སྲིད་འཛིན་དུ། སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་ལྕམ་རྡེལ་སེ་ རོ་རྡི་རེ་གྷེ་ཛི་བསྐོས་ཟིན་པ་ལྟར། གཟའ་ཟླ་བའི་ས་གནས་ཀྱི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ 8:00 སྟེང་། མོས་གཞུང་འབྲེལ་ངང་སྲིད་འཛིན་གྱི་ལས་འགན་འཁུར་རྒྱུའི་དམ་འབུལ་ཞུས། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འགོ་འཁྲིད་མཁན་ནི། བུད་མེད་འདིའི་བུ་སྤུན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། གཞུང་གི་ལས་ཀ་དང་གྲོས་ཚོགས་རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་ཚོགས་ཤིང་། བུད་མེད་འདི་ལ་བདེ་སྲུང་བློན་ཆེན་དང་། ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ་གསལ། དེས་ན་མོའི་རྒྱབ་ཏུ་སྔར་བཞིན་དམག་དཔུང་ཡོད་པར་གྱུར་ཟིན་པ་ཡིན།
སྲིད་འཛིན་གསར་བ་འདིས། མཱ་རྡུ་རོ་དང་ཁོའི་བཟའ་ཟླ་གཉིས་ལ་དཔའ་བོ་ཞེས་བོས་ཤིང་། ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་རྒྱལ་ནང་དུ་མུ་མཐུད་དུ་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་དང་། དཔལ་འབྱོར་བརྟན་ལྷིང་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས། ད་ལྟ་ལོ་ན་ 56 ཡིན་པའི་བུད་མེད་འདི་ནི། མཱ་རྡུ་རོ་ཡི་མཐུན་གྲོགས་གཙོ་བོ་ཞིག་དང་། ཕྱི་ལོ་ 2018 ལོ་ནས་མོས་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པའི་འགན་འཁུར་ཡོད་པ་གསལ། དེ་བཞིན་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཡིན་པའི་མཱ་རྡུ་རོ་ཡི་བུ་ཡིས་ཀྱང་། གལ་སྲིད་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་དབུ་ཁྲིད་བཙན་འཁྲིད་བྱས་པ་དེ་ང་ཚོས་རྒྱུན་ལྡན་ལྟར་བཟོ་ཐུབ་ན། དེ་ནས་དེ་རིང་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལ་ཡིན་ཡང་། སང་ཉིན་མགོ་སྒུར་འདོད་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གང་ཞིག་གི་མགོ་ལའང་ལྷུང་ཆོག་པ་རེད་ཅེས་བཤད།
དེ་དང་ལྷན་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་མི་སེར་དག་ལ། ད་ལྟ་ཧ་ཅང་བརྟན་ལྷིང་མིན་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཏུ་གནས་ཡོད་པའི་ཚོར་བ་དང་། དངོས་སུ་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱ་རྒྱུར་འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་བཞིན་པ་བཤད། ཡིན་ན་ཡང་། གོ་སྐབས་འདི་དང་བསྟུན། རྒྱལ་ནང་ལ་སྲིད་འགྱུར་ཞིག་འབྱུང་རྒྱུར་རེ་བ་རྒྱག་བཞིན་པ་བཤད་ཅིང་། ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་མཱ་རྡུ་རོ་གཞུང་ནི་མཱ་རྡུ་རོ་ཁོ་རང་ཉིད་གཅིག་བུར་བརྟེན་མེད་པར། མཐའ་འཁོར་དུ་ནུས་པ་ཆེ་བའི་མི་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཁོ་ཚོ་ལས་མང་པོ་ཞིག་ཨ་རིའི་ཉེས་ཆད་འོག་ཚུད་ཡོད་པས། དབང་ཆ་བློས་གཏོང་དགོས་ཀྱང་ཁོ་ཚོའི་བདེ་འཇགས་ལ་ཁག་ཐེག་མེད་པར། དབང་ཆ་བློས་གཏོང་རྒྱུ་མིན་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཅིང་། འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲུང་ད་དུང་རྫོགས་མེད་པ་དང་། མཱ་རྡུ་རོ་མེད་པའི་མཱ་རྡུ་རོའི་སྲིད་གཞུང་སྔར་བཞིན་གནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
དེ་བཞིན་རྒྱལ་སའི་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཐག་ཉེར། མེ་མདའི་སྒྲ་གྲགས་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་དང་། བརྙན་སོགས་ཕྱིར་ཐོན་ཅིང་གཞུང་གིས་སྲང་ལམ་དུ་ཁྲབ་ལྡན་རླངས་འཁོར་དང་། དམག་མི་སོགས་འགྲེམས་འཇོག་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན། གནས་ཚུལ་ཁ་ཤས་ལྟར་ན། སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྒང་དུ་ངོས་འཛིན་མ་ཐུབ་པའི་སྒྲི་རོན་འཕུར་བཞིན་པ་དང་། དམག་མིས་དེ་དག་ཐང་ལ་གཡུག་ཆེད་མེ་མདའ་འཕངས་ཡིན་པ་བཤད། རྒྱལ་སའི་མི་སེར་ཞིག་གིས། ངའི་རེ་བར་ཕུགས་བརྟན་པའི་ཞི་བདེ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་རེ་བ་དང་། ད་ལྟ་བར་ཆེས་མཐོའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་གསོལ་སྟོན་ལ་རོལ་ནས། ཁོ་ཚོས་ང་ཚོར་ཟས་ལྷག་འཐོར་བ་དག་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་ཅེས་བཤད།
🔘 རྒྱལ་སྤྱི།
སུད་སི་གཞུང་གིས། ཁོ་ཚོའི་དངུལ་ཁང་དུ་ཡོད་པའི་མཱ་རྡུ་རོ་དང་། མཱ་རྡུ་རོ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཚོའི་དངུལ་རེ་ཞིག་འགུལ་རྒྱུ་མེད་པར་བཏང་།
དེ་ནི་དངུལ་སྒོར་དེ་དག་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་སྤོ་ཐབས་བྱ་སྲིད་པ་སྔོན་འགོག་ཆེད་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་འགྱུར་ཁྲིམས་ཁང་གིས་དངུལ་སྒོར་འདི་དག་ཁྲིམས་འགལ་ཡིན་པ་བསྒྲགས་ཚེ། དངུལ་སྒོར་འདི་དག་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་མི་དམངས་ལ་སྤྲད་རྒྱུ་ཡིན་པ་བསྒྲགས། སུད་སིའི་དངུལ་ཁང་དུ་མཱ་རྡུ་རོ་ལ་དངུལ་སྒོར་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་མི་གསལ་ནའང་། ཕྱི་ལོ་ 2021 ལོར་ཕྱིར་ཤོར་བའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ལྟར་ན། དངུལ་ཁང་ཁ་བྱང་འདྲ་མིན་གྱི་སྟེང་དུ། ཝེ་ནེ་ཛོ་ལ་ནས་ཡོང་ཡིན་སྲིད་པའི་དངུལ་སྒོར་ཐེར་འབུམ་ $10 ཡས་མས་ཤིག་ཡོད་པ་བཤད།
ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་སྒྲོ་ནལ་ཁྲི་རམ་ཕུས། ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་སྲིད་འཛིན་གསར་བས། ཨ་རི་དང་ལྷན་མཉམ་ལས་བྱ་འདོད་འདུག་ཅེས་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར། སྦི་སྦི་སི་གསར་ཁང་གིས་ཨ་རིའི་ལས་བྱེད་ཚོའི་སྐད་ཆ་ལུང་འདྲེན་གྱིས་གནས་ཚུལ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། ཨ་རིས་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལ་རུ་གཞུང་ཚབ་ཁང་བསྐྱར་དུ་སྒོ་འབྱེད་རྒྱུ་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་པ་བཤད། ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་སྲིད་འཛིན་སྒེར་གཅོད་པ་ཅཱ་ཝེ་སི་(1999-2013)ཡི་རིང་། ཨ་རི་དང་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་འབྲེལ་བ་ཉམ་རྒུད་དང་། ལྷག་པར་མཱ་རྡུ་རོ་སྲིད་སྟེགས་སུ་སླེབས་པ་ནས། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་བར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་གྱུར།
ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ། རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གིས་ཛ་དྲག་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ཚོགས་ཤིང་། རཱ་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱིས་ཨ་རིའི་བྱེད་སྟངས་འདི་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་དང་། རཱ་ཤི་ཡའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས།
ཨ་རིས་རང་ཉིད་བླ་མེད་ཀྱི་ཁྲིམས་དཔོན་ལྟ་བུ་བྱེད་མི་ཆོག་པ་བཤད། དེ་བཞིན་མེག་སེ་ཀོ་དང་། སྒྲེ་མག་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཤིང་། མེག་སེ་ཀོའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས། བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གི་ངོས་ནས་བློ་ཐག་ཆོད་པའི་ཐག་གཅོད་ཅིག་བྱ་དགོས་པ་ནི། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བཤད། སྒྲེ་མག་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་མངའ་ཁོངས་བདག་དབང་མི་བརྩི་བ་ནི། གྲོས་མོལ་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་མ་རེད་ཅེས། དེ་ནི་སྐད་ཆ་ལྷག་མེད་པའི་ཁྲིམས་འགལ་ཞིག་ཡིན་པ་བཤད།
རྒྱ་ནག་དང་ཨེ་རན་གཉིས་ཀྱིས། ཨ་རིས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་མཱ་རྡུ་རོ་གློད་དགོས་པ་བསྒྲགས། དབྱིན་ཇིའི་བློན་ཆེན་ཞིག་གིས། མཱ་རྡུ་རོ་ནི་མི་ངན་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོ་མེད་ན་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལ་སྔར་ལས་བདེ་འཇགས་ཡིན་ཞེས་བཤད། སི་པན་གྱི་སྲིད་བློན་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་པ་པེ་རྡི་རོ་ སན་ཆེ་སི་ཡིས། ཨ་རིའི་བྱེད་སྟངས་འདིར་སྐྱོན་བརྗོད་དྲག་པོ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཤད། ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་གྱིས་ཀྱང་འདི་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཡོད་པ་བཤད། ད་ལྟ་སི་པན་དུ་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་མི་འབུམ་ 6 ཡས་མས་ཤིག་ཡོད་པ་གསལ། ཀོ་ལིམ་བྷེ་ཡའི་སྲིད་འཛིན་གྷུ་སི་ཏ་ཝོ་ཡིས་ཡང་བསྐྱར། ཀོ་ལིམ་བྷེ་ཡ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེད། ལག་ཏུ་མཚོན་ཆ་འཛིན་རྒྱུར་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་པ་བསྒྲགས། སྒྲོ་ནལ་ཁྲི་རམ་ཕུས། ཀོ་ལིམ་བྷེ་ཡའི་སྲིད་འཛིན་ནི་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ནང་དུ་ཉལ་ཐ་འདྲེན་མཁན་གྱི་ཁྲོད་ཚུད་ཡོད་པ་བཤད།
🔘 ཁྲིམས་ཀྱི་གནད་དོན།
ཨ་རིའི་དམག་དཔུང་གིས་མཱ་རྡུ་རོ་བཟུང་ནས་ཨ་རིར་འཁྲིད་ནས་སླེབས་ཟིན་པ་འདི། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཡོད་མེད་ཐད་རྩོད་པ་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་ཕྱིན། ཁྲིམས་ལུགས་མཁས་པ་སྐོར་ཞིག་གིས། འདི་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བཤད་ཅིང་། རྒྱལ་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ལྷན་ཁང་གིས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པའམ། ཡང་ན་རང་སྲུང་གི་ཕྱིར་ཡིན་ན་མ་གཏོགས། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་སྲིད་འཛིན་འདི་ལྟར་བཙན་འཁྲིད་བྱེད་མི་ཆོག་པ་བཤད། ཁྲིམས་ལུགས་མཁས་པ་ཞིག་གིས། གལ་སྲིད་ཨ་རིས་མཱ་རྡུ་རོ་འཛིན་འདོད་ན། ཝེ་ནེ་ཛོ་ལ་གཞུང་ལ་ཁོ་ཨ་རིར་སྤྲོད་(extradition)རྒྱུའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ལམ་ཀ་གཅིག་བུ་རེད་ཅེས་བཤད།
ཡིན་ན་ཡང་། ཨ་རིས་ཝེ་ནེ་ཟོ་ལའི་སྟེང་གཏོར་རྒོལ་བྱས་ནས་ཆུ་ཚོད་འགའི་རྗེས་སུ། སྒྲོ་ནལ་ཁྲི་རམ་ཕུ་སྲིད་གཞུང་གིས། བྱ་འགུལ་འདི་ནི་རང་སྲུང་གི་ཕྱིར། ཉལ་ཐའི་དྲག་སྤྱོད་(narco-terrorism)ལ་རྒོལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བསྒྲགས། ཨ་རིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ངོས་ནས་གནས་ཚུལ་འདི་འདྲ་སྔར་བྱུང་ཟིན་པ་ནི། དཔེར་ན། སྲིད་འཛིན་བྷུ་ཤི་རྒན་པའི་སྐབས་སུའམ། ཕྱི་ལོ་ 1989 ལོར་ཨ་རིའི་དམག་དཔུང་པཱ་ན་མར་འཛུལ་ཅིང་། སྐབས་དེའི་དྲག་པོའི་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད། ནོ་རེ་གྷ་(Noriega)ཕྱི་ལོ་ 1990 ལོར་ཨ་རིར་འཁྲིད་ནས་སླེབས་ཤིང་། ཁྲིམས་བཤེར་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་གསལ།
སྐབས་དེའི་ཨ་རིའི་ནང་ཁུལ་ཁྲིམས་དོན་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཏུ། སྐྱེས་བོ་གང་ཞིག་གིས། ཨ་རིའི་ཁྲིམས་དང་འགལ་བའི་ལས་བརྩམས་ཚེ། རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་དང་འགལ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར། སྲིད་འཛིན་ལ་མི་དེ་འཛིན་རྒྱུར་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་བཀོད་ཡོད་པ་གསལ། གནད་དོན་གཞན་པ་ཞིག་ནི་སྒྲོ་ནལ་ཁྲི་རམ་ཕུས། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཆོག་མཆན་མ་ཞུས་པར་ལས་ཀ་འདི་བརྩམས་ཟིན་པར་བཤད་པ་དེ་རེད། འདི་ལ་རྒྱལ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མར་ཀོ་རུ་བྷེའོ་ཡིས། གལ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ལ་བཤད་ཚེ། བྱ་འགུལ་འདི་ཉེན་ཁའི་ཁྲོད་ལྷུང་ཆོག་པ་བཤད་ཅིང་། སྒྲོ་ནལ་ཁྲི་རམ་ཕུས། གལ་སྲིད་གྲོས་ཚོགས་ལ་བཤད་ཚེ་གསང་བའི་གནས་ཚུལ་ཕྱིར་འཆོར་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་བཤད།
མར་ཀོ་རུ་བྷེའོ་ཡིས། བྱ་འགུལ་འདི་གཞུང་གི་ཁྲིམས་ལུགས་ལག་ལྟར་དང་། ལྟ་ཞིབ་ལྷན་ཁང་གི་ཚབ་དང་ཁོ་ཚོའི་རེ་སྐུལ་ལྟར་བརྩམས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་བཤད། འདིས་གྲོས་ཚོགས་ལ་ཆོག་མཆན་ཞུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེ་སེལ་ཐུབ་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད། གཞན་ཡང་སྒྲོ་ནལ་ཁྲི་རམ་ཕུས། དམག་མི་གཏོང་ཆོག་པའི་སྲིད་འཛིན་གྱི་དམིགས་བསལ་ཐོབ་དབང་(War Power Act)བེད་སྤྱོད་བྱ་ཆོག་པ་བཤད། ཁྲིམས་འདི་ལྟར་ན། སྲིད་འཛིན་གྱིས་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་མེད་པར། ཉིན་ 60 རིང་དམག་དོན་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ཆོག་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ཉིན་ 30 རིང་དམག་མི་ཕྱིར་འཐེན་ན་འགྲིག་པ་གསལ། ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དམག་དོན་བྱ་འགུལ་དེ་འགོ་བཙུགས་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་ 48 ནང་། འཛིན་སྐྱོང་གིས་གྲོས་ཚོགས་ལ་བརྡ་ལན་བསྐྱལ་དགོས་པ་གསལ།
ཡིན་ན་ཡང་། གྲོས་ཚོགས་ཀྱིས་འོས་བསྡུ་བརྒྱུད་དམག་དོན་བྱ་འགུལ་དེ་མཚམས་འཇོག་ཐུབ་པ་གསལ། ཡོང་རྒྱུའི་ཉི་མ་དག་གི་ནང་འོས་བསྡུ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྔོན་དཔག་བྱེད། གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཧཱ་ཀེམ་རྗེ་ཧྥིར་སི་(Hakeem Jeffries)ཡིས། ཁྲི་རམ་ཕུ་སྲིད་གཞུང་གིས་བརྩམས་པའི་བྱ་འགུལ་འདི་དག་གི་ཐད། ང་ཚོས་གདོང་ལེན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཁོ་ཚོས་ད་དུང་དམག་དཔུང་གཏོང་སྲིད་པ་རེད་ལ། དེ་ནི་ཕན་ཐོགས་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བཤད། ཚོགས་གཙོ་མའེ་ཀི་རྗོན་སོན་གྱིས། འདིའི་ཐད་སྲིད་འཛིན་ལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་དགོས་དོན་ཡོད་པ་མ་རེད། སྲིད་འཛིན་གྱིས་གྲོས་ཚོགས་ལ་བརྡ་ལན་བསྐྱལ་བ་སོགས། ཁྲིམས་ལྟར་བྱ་དགོས་པ་དག་བྱས་སོང་ཞེས་བཤད།
གཟའ་ཟླ་བའི་ཉིན་སྒྲོ་ནལ་ཁྲི་རམ་ཕུ་སྲིད་གི་ལས་བྱེད་དག་སྟེ། དམག་འཁྲུག་ལྷན་ཁང་གི་དྲུང་ཆེ་དང་དམག་སྤྱི་དག ཨ་རིའི་ཕྱི་རྒྱལ་གསང་ལས་ཀྱི་ལས་བྱེད། རྒྱལ་སྲིད་དྲུང་ཆེ་མར་ཀོ་རུ་བྷེའོ་སོགས། གྲོས་ཚོགས་སུ་ཕྱིན་ཅིང་བྱུང་རིམ་དག་གི་ཐད་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཚོར་སྙན་ཞུ་དང་། གྲོས་འཐུས་ཚོས་དྲི་བ་སོགས་དྲིས། དེའི་རྗེས་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་ཅེག་ཤུ་མར་གྱིས། ཁོ་ཚོས་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དག་གསལ་བོར་མི་འདུག་ལ། ང་རང་ཡིད་ཚིམ་མ་སོང་ཞེས་དང་། ལྷག་པར་ཁོ་ཚོས་འབྱུང་འགྱུར་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ལ་འདི་འདྲ་མི་བྱ་རྒྱུར་ང་ལ་ཁག་ཐེག་བྱས་མ་སོང་ཞེས་བཤད།
གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་ཚོགས་གཙོ་མའེ་ཀི་རྗོན་སོན་གྱིས། སྒྲོ་ནལ་ཁྲི་རམ་ཕུ་སྲིད་གཞུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ལྷན། ཁོས། གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་བདུན་ཕྲག་འདིའི་གཟའ་ལྷག་པའི་ཉིན། གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཚང་མར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ང་ཚོ་དམག་འཁྲུག་གི་སྒང་དུ་མེད་ལ་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལར་ཨ་རིའི་དམག་མི་མེད། ང་ཚོས་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་གཞུང་བརྗེ་རྒྱུའི་སྐོར་ལ་ཤོད་ཀྱི་མེད། ཁོ་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་གཏོང་དགོས་པའི་སྐོར་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། ཨ་རིའི་དམག་དཔུང་ཐད་ཀར་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལར་གཏོང་རྒྱུ་ང་ཚོས་སྔོན་དཔག་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅེས་བཤད།
ཡིན་ན་ཡང་། ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་ལས་བྱེད་དབུ་ཁྲིད་གཞོན་པ། སི་ཀྲེ་ཧྥེན་ མེ་ལེར་(Stephen Miller)གྱིས་སི་ཨན་ཨན་གསར་ཁང་ལ། ཨ་རིས་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཡོད་པ་བཤད་ཅིང་། ཁོས། ང་ཚོས་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་མི་དམངས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་གུས་ཞབས་ཡོད་པའི་བར་བརྒལ་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་འདོད་ཡོད། ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་བདེ་འཇགས་དང་ཞི་བདེ་འདོད་མཁན་ཞིག་འཛུགས་འདོད་ཡོད། གདམ་ཀ་ཡག་ཤོས་ནི་ཁོ་ཚོས་(ད་ལྟའི་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལའི་གཞུང་)ང་ཚོ་དང་མཉམ་ལས་ཆ་ཚང་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད་ཅེས་དང་། ང་ཚོས་ནུབ་ཕྱོགས་སྐམ་སའི་སྟེང་དུ་རང་གི་ཁེ་ཕན་སྲུང་ཕྱིར། དགོངས་དག་མེད་པའི་ངང་དམག་དཔུང་སྤྱོད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད།
ད་དུང་ཁོས། ང་ཚོས་རང་གི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ང་ཚོའི་དགྲ་བོར་(རྒྱ་ནག་དང་རཱ་ཤི་ཡ།)ཐོན་ཁུངས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་དུ་འཇུག་མཁན་ཞིག་ལ་འགྱུར་དུ་འཇུག་རྒྱུ་མིན། ཨ་རི་ནི་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པས། སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད། ཨེན་བྷི་སི་གསར་ཁང་གིས་སྒྲོ་ནལ་ཁྲི་རམ་ཕུ་ལ་བཅར་འདྲིའི་སྐབས་སུ། ཁོས། ང་ཚོས་ཝེ་ནེ་ཛོ་ལ་དང་ལྷན་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་གི་མེད། ང་ཚོས་ང་ཚོའི་རྒྱལ་ནང་ལ་ཉལ་ཐ་དང་། ཁྲིམས་འགལ་སྐྱབས་བཅོལ་བ་འདྲེན་མཁན་ཚོ་ལྷན་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་གི་ཡོད། ཝེ་ནེ་ཛོ་ལ་རུ་འོས་བསྡུ་གསར་བ་མ་བྱས་སྔོན། ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་དགོས་འདུག་ཅེས་བཤད།
ད་དུང་ཁོས། ད་ལྟ་འོས་བསྡུ་བྱ་མི་ཐུབ། མི་ཚོས་འོས་བླུག་ཐུབ་པའི་གཞི་ཞིག་མི་འདུག འོས་བླུག་རྒྱུར་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་དགོས་ངེས་རེད། དེའི་བར་དུ་ང་ཚོས་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལ་གསོ་བཅོས་བྱ་དགོས་འདུག་ཅེས་བཤད། བཅར་འདྲི་བྱེད་མཁན་གྱི་ཁོ་ལ། དོན་དངོས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་དབང་སྒྱུར་མཁན་དངོས་སུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་པར། ཁོས། ང་ཡིན་ཞེས་ལན་བསློགས། ཇི་ལྟར་ཡང་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་རྒྱུར་ལྷག་ཡོད་ནའང་། མཱ་རྡུ་རོ་ཨ་རིའི་སྐམ་སའི་སྟེང་སླེབས་ཟིན་པས། ཨ་རིའི་ཁྲིམས་ལྟར་ན། ཁོ་ལ་ཁྲིམས་བཤེར་བྱ་རྒྱུའི་དབང་ཆ་ཚང་མ་ཨ་རིར་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཐེ་བྱུས་བྱ་རྒྱུ་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པ་གསལ།